Thứ Ba, 24 tháng 3, 2020

Cao Xuân Sơn viết về quy luật thời gian

Kể từ tập Chuông Lá (1999), lần đầu tác giả tái xuất với cuốn thơ hơn 100 bài, gồm những tác phẩm mới do anh sáng tác qua hơn 20 năm. Vốn thích tìm hiểu về tôn giáo, nhất là đạo Phật, những bài thơ của Cao Xuân Sơn khi nói về con người, cuộc sống... đều đậm chất thiền, triết lý nhân sinh.

thời kì - khái niệm tưởng khó nắm bắt - diễn đạt qua thơ anh đầy đủ cung bậc, là những hình ảnh khi cụ thể, lúc trừu tượng. Trong bài Dấu chân ta về ấm những chân trời , bạn đọc như thấy hình ảnh một người nếm đủ sương gió để dám ngoái nhìn quá cố:

"mê mệt theo hoa rập rờn lối bướm

Bay bay bay... và gặp lại sững sờ

Một chú nhóc tóc râu ngô khét nắng

Thả trâu vào chiều nằm giữa cỏ Tây du..."

Từng câu chữ chở hoài niệm của nhà thơ về tuổi thơ qua, tuổi già sắp đến. Một chút gì ngưỡng vọng, nuối tiếc ngày xanh nhưng đồng thời vẫn dấn bước vào con đường phía trước:

"Thì còn biết ao ước gì hơn thế

Chuyến lữ khách không mỏi tới niềm vui

Có thể vực, có thể đèo. gió mưa... có thể

Dấu chân ta về ấm những chân trời"

Bìa tập thơ Bấm chân qua tuổi dại khờ.

Bìa tập thơ "Bấm chân qua tuổi dại khờ".

Không che giấu sự yếu đuối và bất lực của bản thân trước Thời gian, cái chết, Cao Xuân Sơn khắc họa vạn vật biến thiên, vận hành qua nhiều câu thơ:

"Nhoàng một cái đã Tết

Trách chi người mau già

Vèo một nhánh gió quét

Mình thành... ô la la!

Đã lá rồi thì hoa

Rũ hoa, xin vào quả

Kìa, lơ phơ nỗi cỏ

Ngút xanh bờ thiên thu"

( Cỏ )

"Mùa lấp láy, lại đã mai tràn phố

Thời gian đi bằng những dấu hài vàng

Nhếnh nhoáng phận người lờ mờ cuốn vở

Hheo may ậm ờ úp mở số trang"

( Mùa nhấp nháy )

Cảm nhận sự vô thường, thi sĩ không đặt tham vọng lý giải những câu hỏi cuộc thế, anh dùng thơ tìm lại suy nghĩ nội tại, trở về an trú trong nội tâm:

"...trước sau rồi kịp tuốt

Cho chuyến bay đời mình

hối hận thì cũng tốt

Cáu giận cũng thường tình

Nhưng có lẽ hay nhất

Mỉm cười và nín thinh"

( Chờ bay ở Nội Bài )

Thơ Cao Xuân Sơn miêu tả thái độ sống rõ ràng, dứt khoát của người trải đời, đã nhìn thấy những quy luật nhân quả, chọn con đường thiện lương để theo đuổi, như :



"... Xưa nay trăm nghìn tài sắc

Kkhông ngoài hai chữ thiện lương

Cứ vậy mà đi, con gái

Cả khi mình con một đường"

( Dặn con gái ).

Học cách nhìn đời bằng con mắt điềm tĩnh, Cao Xuân Sơn vẫn mất thăng bằng, rung động khi yêu . Ẩn dụ "tình" trong trang viết của anh có khi đơn giản nhưng bất thần, gợi nhớ. Đến Italy, ngắm tháp nghiêng Pisa, anh tự trào:

"Kiếp người lóa nắng trắng sương

Tử sinh hun hút đoạn trường giá băng

Yêu là tự mất thăng bằng

Là tằng tịu cái vĩnh hằng chung chiêng"

( Một mình một dáng Pisa ).

Hay nồng nàn, kiêu bạc ngay cả khi nếm trái đắng:



"... chẳng thể khác, thì đành chẳng thể khác

Giận là thương. cho là nhận ơ tình...

Những được mất âm thầm xin giấu cất

bể dâu mặc lòng, hoa cỏ phù thế"

( Mê khúc ).

tuy thế, tình yêu trong thơ Cao Xuân Sơn không chỉ dành cho bóng hồng hiện hữu, "nàng thơ" của anh có thể là dáng dấp những cung đường của quê hương xứ sở, những miền đất trên thế giới anh có dịp ghé qua. Hà Nội cổ và thơ với loa kèn trắng tháng tư, Ninh Bình và đêm Nho Quan, tiếng ếch kêu đêm Lăng Cô, Đà Lạt mùa phượng tím hay Moskva ngày lộng gió:

"Trăm năm với nghìn năm chớp mắt

Vĩnh cửu ngân dài một tiếng chuông

Nnước Nga chào tôi bằng một ngày nắng tốt

Lịch sử đi nhón gót giữa Hồng trường



Có nhau là nợ duyên, gặp nhau là ân phước

Liệu cần chăng, ngày phán xử rốt cục?

Tôi ngồi xuống thầm lặng nghe đá hát,

Khúc hào hùng, bi hùng, khúc rưng rưng..."

( Tôi ngồi xuống âm thầm nghe đá hát ).

Nhà thơ Cao Xuân Sơn bên con gái. Ảnh: Facebook.

Nhà thơ Cao Xuân Sơn bên con gái. Ảnh: Facebook.

Trong làng viết, Cao Xuân Sơn là tên tuổi dai sức với dòng sáng tác dành cho thiếu nhi, từng xuất bản nhiều tập thơ, truyện trẻ mỏ như: Con chim xanh ngoài ô cửa (truyện), Hỏi lá hỏi hoa, Bố vắng nhà, Con chuồn chuồn đẹp nhất (thơ)... Sinh năm 1961, quê Hà Nam, định cư Sài Gòn từ năm 1980, từng gắn với nghề báo, viết ký ở các nông trường, lâm trường, công trường, từng xung phong sang Campuchia viết về quân tình nguyện, Cao Xuân Sơn làm thơ trên mọi nẻo đường như ghi lại những dòng nhật ký đầy xúc cảm. Khi sáng tác cho người trưởng thành, thơ anh vẫn giữ nét trong trẻo,, đồng thời đậm hơi thở cuộc thế, vần điệu đẹp, đa dạng thể loại - từ thơ lục bát, năm chữ, bảy chữ đến tự do - ý tứ chân phương, ngôn từ giàu hình ảnh, sáng tạo nhưng cẩn trọng.

*

Về Bấm chân qua tuổi khờ dại, nhà văn cho biết: "Hai mươi năm Sơn không in thơ. Nhưng mình vẫn may mắn được nghe, được đọc thơ Sơn trong những lần bạn bè gặp gỡ, từ những trang sổ tay. Vẫn biết Sơn thư hùng với thơ. Chỉ viết, mà không bận tâm lắm đến chuyện ban bố tác phẩm của mình, chính là khi nhận thức và tuấn kiệt của Nhà thơ đã bước sang một thời đoạn mới - giai đoạn đủ độ chín để tự tín tả những sự thực trong tâm hồn... mà không e dè bất kỳ tác động nào từ ngoại cảnh. Chỉ những dòng chữ được rút ra từ tâm thuật người viết như thế, mới có hy vọng trở nên thứ nghệ thuật chân chính".

Thoại Hà

0 nhận xét:

Đăng nhận xét