Ăn nhiều chất béo, bột đường làm tăng nguy cơ trầm cảm

tất thảy các nghiên cứu đều ghi nhận sự hiện diện của trầm cảm hoặc các triệu chứng trầm cảm ở những người dự (thông qua quan sát, chẩn đoán y tế và/hoặc dùng thuốc chống trầm cảm), bên cạnh một bảng câu hỏi chi tiết về nội dung của chế độ ăn uống của họ. Những người dự thực hành chế độ ăn nhiều thực phẩm chứa nhiều cholesterol, chất béo bão hòa và carbohydrate (chất bột đường) có khả năng bị trầm cảm hoặc các triệu chứng trầm cảm cao hơn 1,4 lần so với những người có chế độ ăn lành mạnh hơn. Kết quả hạp bất kể tuổi tác hay giới tính và giống nhau trong cả thời gian theo dõi ngắn và dài.

Chất bột đường làm tăng nguy cơ trầm cảm.

TS. Steven Bradburn - tác giả của nghiên cứu này cho biết: “Kết quả trên có tiềm năng lâm sàng rất lớn trong điều trị trầm cảm. Đơn giản là chỉ cần thay đổi nếp ăn uống, có thể thay thế cho các can thiệp dược lý (thường đi kèm với các tác dụng phụ). Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng những phát hiện của chúng tôi chỉ ra mối quan hệ chứ không phải là căn nguyên dẫn đến căn bệnh này”. Và trái lại, chế độ ăn uống có chứa nhiều chất xơ, vitamin (đặc biệt là A, C, D) và chất béo không bão hòa lại mang đến tác dụng hăng hái và có thể được coi là phương pháp điều trị trầm cảm hiệu quả.

Khánh Linh

( (Theo Medxpress) )

Xích tiểu đậu trị tiểu đường, mụn nhọt

Xích tiểu đậu rất giàu chất dinh dưỡng như carbonhydrat (58 %), protein 21 %, lipid 0,5 %; các vitamin nhóm B (B ₁ , B ₂ ); các nguyên tố vi lượng cần thiết cho cơ thể: Fe, Ca, P... Ngoài ra còn có sắc tố, phytosterol, các saponin tritecpenic... Xích tiểu đậu không chỉ là thực phẩm rất được chuộng mà còn là vị thuốc hay.

Cháo đậu đỏ, ý dĩ thanh nhiệt giải độc tốt cho người bệnh rối loạn tiêu hóa, biếng ăn.

Theo YHCT, xích tiểu đậu vị ngọt, nhạt, chua, tính bình, vào các kinh tâm, tiểu tràng, có công năng thanh nhiệt giải độc, lợi thủy, tiêu thũng, trừ thấp, trừ mủ, hành huyết, chỉ huyết. Dùng trị nhiều bệnh tiêu hóa: đau dạ dày, tả, lỵ, đầy trướng bụng; bệnh tiết niệu: tiểu ngắn, đỏ, tiểu buốt, rắt; bệnh gan, mật hoặc mụn nhọt... Trên thực tại, xích tiểu đậu được dùng trị một số chứng bệnh:

Trị đái tháo đường:

Bài 1: xích tiểu đậu, đậu xanh (lục tiểu đậu), ý dĩ, mỗi vị 40g, nấu cháo ăn, tuần 2 - 3 lần.

Bài 2: xích tiểu đậu (có thể ủ lên mầm), nấu với bao tử lợn, tuần ăn 2-3 lần.

Trị chứng chảy máu lỗ đít trước khi ỉa: xích tiểu đậu ủ cho nhú mầm, lấy ra phơi khô, đương quy lấy phần phía đầu rễ (quy đầu) có tịnh chỉ huyết tốt hơn, đồng lượng. Cả hai đều đồng tình bột mịn, trộn đều, bảo quản trong lọ thủy tinh khô; để nơi cao ráo, thoáng gió. Ngày dùng 1-2 lần, mỗi lần 6g, uống với nước cơm hoặc nước cháo. Uống nhiều tuần cho tới khi hết các triệu chứng (Trường phong hạ huyết).

Trị tiểu buốt, tiểu ra máu: Dùng phương thuốc trên, ngày 10-20g bột, uống với nước đun sôi để nguội.

Trị trĩ chảy máu và đi ngoài ra máu: xích tiểu đậu 20g, hòe hoa thán 12g, đương quy 8g. Cả 3 vị sắc lấy nước, trước khi uống, khi thuốc còn nóng có thể cho vào 4g cao a giao, hoặc cao da trâu, quấy cho tan đều để uống. Uống nhiều ngày cho đến khi hết các triệu chứng.

Trị mụn nhọt sưng đau: xích tiểu đậu 20g, hoàng bá nam (vỏ núc nác), ngưu tất, kim ngân hoa, bồ công anh, đơn lá đỏ, mỗi vị 12g. Sắc uống ngày 1 thang, uống tới khi các triệu chứng thuyên giảm. Lưu ý: nếu mụn nhọt đã vỡ loét thì bỏ kim ngân hoa.

Có thể dùng nước sắc lần cuối của phương thuốc này để rửa mụn nhọt, rồi thấm khô. Hoặc lấy hạt xích tiểu đậu tươi hoặc khô, giã nát, thêm giấm thanh làm thành bột nhão, bôi vào mụn nhọt sưng đau. Hoặc lấy rễ tươi cây đậu đỏ, giã nát đắp vào nơi sưng đau.

Trị phù thũng: xích tiểu đậu, cỏ may, cà gai leo, dây bòng bong, mỗi vị 30g. Sắc uống ngày một thang. Uống nhiều ngày tới khi các triệu chứng thuyên giảm. Nếu người bệnh có thân hàn, cần sao đậu đỏ cho đen.

Để thanh nhiệt, nấu canh thang xích tiểu đậu, hoặc xích tiểu đậu với ý dĩ, xích tiểu đậu với đại táo, ăn luôn.

Ngoài ra, ăn xích tiểu đậu nấu với đại táo rất tốt cho người bệnh viêm gan vàng da hoặc đàn bà sau khi sinh, máu hôi không sạch.

Loại đậu đỏ khác (Phaseolus calcaratus Roxb.) cùng họ Đậu, hạt to hơn, dài 15 - 20 mm, hơi dẹt, vỏ cũng có mầu đỏ nâu chỉ dùng để làm thực phẩm.

GS.TS. Phạm Xuân Sinh

Sàng lọc COPD và hen phế quản để thay đổi lối sống và điều trị sớm ngay khi có thể

Việc tầm soát COPD và hen phế quản sẽ giúp người thực hiện có khả năng phòng tránh và phát hiện sớm bệnh để có phương hướng khắc phục thích hợp.

Một số đặc điểm của COPD và hen phế quản

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) và hen phế quản, có số người mắc bệnh trên toàn cầu khá cao. mặc dầu có những tả khá tương đồng nhưng bệnh COPD không phải là hen phế quản và ngược lại.

Về duyên do: Hen phế quản đa số là do dị ứng, như dị ứng với phấn hoa, bụi, hay thực phẩm; một số nguyên nhân khác của hen phế quản có thể kể đến là bị kích thích bởi khói thuốc lá, khói củi, rơm rạ, lò sưởi, một số thuốc, thời tiết đổi thay; thậm chí là do bít tất tay hay tập thể dục sai cách.

duyên cớ của COPD đốn do hút thuốc lá, tiếp xúc với khói bụi ô nhiễm không khí, hóa chất trong một thời gian dài và căn do di truyền.

Về thể hiện: biểu thị của hen phế quản cốt tử là ho, đặc biệt là vào ban đêm; thở khò khè; khó thở; đau ngực. mô tả của COPD là ho kinh niên kéo dài, ho ra nhiều chất nhầy, khó thở, đặc biệt khi vận động cơ thể, thở khò khè, đau thắt ngực.

Để đều trị COPD và hen phế quản, bệnh nhân thường được chỉ định dùng thuốc giãn phế quản và đổi thay lối sống. Tuy nhiên cho đến giờ, cả hai bệnh này vẫn chưa có phương pháp để chữa khỏi hoàn toàn. Những cách điều trị chỉ có tác dụng khắc phục một phần các hệ quả do COPD và hen phế quản gây ra. Do đó, việc tầm soát COPD và hen phế quản được nhiều quốc gia, bao gồm cả những quốc gia phát triển khuyến khích thực hành để giảm gánh nặng kinh tế gây ra bởi COPD và hen phế quản.

Tại sao phải tầm soát COPD và hen phế quản

Hạn chế nguy cơ tử vong do COPD và hen phế quản:

hồ hết mọi người đều khá chủ quan khi bản thân mắc các bệnh về đường hô hấp. Tuy nhiên, thực tại các bệnh về đường hô hấp nói chung có diễn biến khá phức tạp. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), giờ trên thế giới có hơn 300 triệu người mắc COPD và hen phế quản. Bên cạnh đó, có hơn 3 triệu người chết mỗi năm do hai bệnh trên. Đặc biệt, cũng theo WHO, COPD chính là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên thế giới sau bệnh động mạch vành, đột quỵ và nhiễm trùng đường hô hấp dưới.

Giảm thiểu thời gian và chi phí khi điều trị bệnh

Tại nước ta, tỷ lệ mắc bệnh COPD và hen phế quản ngày một tăng. ước lượng hiện có hơn 4,2% dân số bị mắc bệnh nhưng chưa được phát hiện.

Với các biến chứng nguy hiểm do bệnh COPD và hen phế quản gây ra, Chương trình đích nhà nước về Phòng và chống bệnh COPD và hen phế quản đã được Thủ tướng Chính phủ đã phê chuẩn vào năm 2010. Do đó, mọi người đều nên chủ động thực hành tầm soát COPD và hen phế quản để có thể tằn tiện phí và thời kì về lâu dài.

Phòng tránh hoặc hạn chế tối đa những khó chịu mà các bệnh gây ra

Dù ở mức độ nhẹ nhưng COPD và hen phế quản vẫn gây ra nhiều phiền toái trong cuộc sống hàng ngày cho người bệnh. Do thẳng khó thở nên những người mắc bệnh rất bị hạn chế khi vận động, từ đó dẫn đến cơ thể hư nhược, trực tính phụ thuộc vào thuốc cùng nhiều hệ quả thụ động khác.

thay đổi lối sống lành mạnh và tích cực hơn

Ai cũng có nguy cơ mắc bệnh COPD và hen phế quản, bất kể giới tính, quốc gia, môi trường làm việc,... Trên thực tế, các tác nhân gây ra hai bệnh trên có thể tiềm ẩn xung quanh ta. duyệt y kết quả tầm soát COPD và hen phế quản, người thực hiện sẽ biết mình có nằm trong nhóm nguy cơ hay không. Ngoài ra, thầy thuốc cho người thực hiện lời khuyên, tham vấn về chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, tập tành thể thao,... để giảm tối đa khả năng mắc bệnh.

Những nội dung cần thực hành khi tầm soát hen và COPD

Khám lâm sàng: Khám lâm sàng là bước đầu tiên và cấp thiết khi tầm soát COPD và hen phế quản. Khi tầm soát hai bệnh lý về phổi này, bác sĩ sẽ chỉ định thực hành các xét nghiệm thuộc chuyên khoa hô hấp. Thông qua kết quả, thầy thuốc sẽ có cái nhìn tổng quát về tình trạng hệ hô hấp của người khám, từ đó thực hành các xét nghiệm tiếp theo xác thực hơn.

Ở bước này, nếu có bất kỳ biểu thị nào nghi vấn trong những ngày gần đây, người thực hành nên chủ động luận bàn với thầy thuốc. Các dấu hiệu này có tác động rất lớn trong việc nhanh chóng tìm ra tác nhân gây bệnh (nếu có) ở người thực hiện.

Chụp X- quang phổi: Xét nghiệm này giúp loại trừ các nguyên cớ khác có biểu lộ giống COPD và hen phế quản như suy tim, ung thư phổi, bệnh lao,...

Khi chụp Xquang phổi, người thực hành cần lưu ý không mặc quần áo có nút kim khí, hoặc đeo trang sức kim khí để tránh lầm lẫn và chèn hình.

Đo chức năng hô hấp: Đo chức năng hô hấp có chức năng xác định đường thở có đang bị tắc nghẽn hay không? Xét nghiệm này cho biết phổi của người thực hành tầm soát đang hoạt động như thế nào. Xét nghiệm này thường mất khoảng 10 phút. Các bước thực hành như sau:

- trước nhất người thực hành phải hít thật sâu và gắng sức thổi thật mạnh vào ống thổi của máy đo chức năng hô hấp. Ở bước này người thực hành không cần dùng thuốc.

- Kế tiếp, người thực hiện sẽ lặp lại xét nghiệm sau khi thử thuốc. thầy thuốc sẽ kiểm tra xem khả năng hô hấp của người thực hiện có cải thiện được hay không sau khi đã thử thuốc.

Kết quả: Nếu khả năng hô hấp của người thực hành có cải thiện sau khi đã thử thuốc, người thực hiện có thể đã bị COPD hoặc Hen phế quản.

Lưu ý:

• Ngưng hút thuốc lá trong vòng 1 giờ trước khi đo chức năng hô hấp.

• Mặc xống áo rộng rãi, thoải mái để bảo đảm hít thở dễ dàng.

Xét nghiệm công thức máu: Khi xét nghiệm công thức máu, bác sĩ sẽ lấy một vài millilit máu trực tiếp từ tĩnh mạch của người thực hành (thường là gần khuỷu tay) phê duyệt kim tiêm. Mẫu máu lấy được sẽ được đưa đi thẩm tra nồng độ Globulin miễn dịch của người thực hành. Nếu kết quả cho thấy nồng độ Globulin tăng, nguy cơ người thực hiện đang COPD hoặc hen phế quản là rất cao.

BS. Hải Hà

Hậu quả của thừa cân, béo phì và cách phòng chống cho trẻ theo từng giai đoạn

Vì sao trẻ dễ bị thừa cân, béo phì?

Thừa cân - béo phì (TC-BP) là sự tích mỡ thất thường, vượt quá mức làm ảnh hưởng đến sức khỏe, TC-BP gặp cả nam và nữ và các lứa tuổi. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2016, có khoảng 41 triệu trẻ dưới 5 tuổi và 340 triệu trẻ con từ 5-19 tuổi bị TC-BP. Năm 1996 tỷ lệ trẻ thơ TC-BP tại Hà Nội và TP.HCM là 12%, sau 13 năm (năm 2009) tỷ lệ này 43%. Kết quả điều tra năm 2014-2015, tỷ lệ trẻ béo phì ở TP.HCM trên 50%, còn khu vực nội ô Hà Nội khoảng 41%. Để đánh giá trẻ bị TC-BP, ngoài việc quan sát hình thể của trẻ thì số đo cân nặng và chiều cao cho phép ta nhận định một cách khách quan. Đối với trẻ nít từ 0-5 tuổi: Trẻ coi là thừa cân khi chỉ số cân nặng theo chiều dài hoặc chiều cao chao đảo từ 2 độ lệch chuẩn (SD) đến dưới 3SD. Trẻ coi là béo phì khi cân nặng theo chiều dài hoặc chiều cao từ 3SD trở lên. Đối với trẻ con 5-19 tuổi: trẻ được coi là thừa cân khi chỉ số khối cơ thể theo tuổi (BMI-Zscore) từ +1 SD đến dưới 2SD. Trẻ được coi là béo phì khi BMI-Zscore từ 2SD trở lên.

Trẻ bị TC-BP đốn là do dinh dưỡng bất hợp lý và ít hoạt động thể lực. Trẻ có cân nặng sơ sinh quá cao, suy dinh dưỡng thấp còi đều có nguy cơ TC-BP - Trẻ ăn nhanh, hay ăn vặt, thích ăn ngọt, uống nước đái khát, thức ăn nhanh (fast food), ăn nhiều vào buổi tối, đặc biệt trước khi đi ngủ. Ngoài ra còn do nhân tố di truyền hay ngủ ít.

Hệ lụy của thừa cân béo phì lên xương khớp

Hậu quả của TC-BP đối với thân thể

Béo phì là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh tật của nhiều cơ quan, bộ phận trong thân thể như:

Thoái hóa khớp, đau thắt lưng: Khi trọng lượng thân tăng thì sức nặng đè lên các khớp càng lớn, nhất là vùng lưng, khớp háng, khớp gối, cổ chân làm cho các khớp này sớm bị thương tổn và lão hóa nhanh. Hậu quả là gây đau đớn và khó khăn trong vận động, sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

Hệ nội tiết, chuyển hóa: Tình trạng kém dung nạp glucose, kháng insulin, nặng hơn là bệnh đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, tăng acid uric gây bệnh gút...

Rối loạn tiêu hóa: Dễ bị sỏi trong gan, gan nhiễm mỡ sớm do tiêu thụ lượng lớn đường fructose và chất tạo ngọt high fructose corn syrup (HFCS) có trong nước có ga và các loại thực phẩm đóng hộp. Đường fructose và chất tạo ngọt HFCS đến gan sẽ chuyển hóa một phần thành acid béo gây tình trạng gan nhiễm mỡ.

Ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ: Khi bé bắt đầu đi học, sẽ dễ bị tự ti do bạn bè cợt, giễu, dẫn đến ngán ngẩm, không muốn đi học. Dần dần các em trở thành thụ động, thiếu linh hoạt và đơn chiếc vì không có bạn. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến chứng trầm cảm.

Hệ tim mạch: Tăng huyết áp, xơ vữa huyết quản, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch não, hẹp tắc động mạch chi.

Hệ hô hấp: Giảm thông khí, ngừng thở khi ngủ là một biến chứng rất hiểm nguy.

Mắc bệnh mãn tính khi trưởng thành: Trẻ TC-BP có thể không có mô tả bệnh ở thời khắc ngày nay nhưng khi trưởng thành có nguy cơ mắc các bệnh mạn tính không lây như các bệnh tim mạch, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ...

phòng ngừa TC-BP theo độ tuổi

Với trẻ 0-5 tuổi: Cần có chế độ ăn hợp lý, tập nếp cho trẻ ngủ sớm, ngủ đủ giấc, tăng cường hoạt động thể lực qua các hoạt động ngoài trời ở sân trường, công viên và các khu tiêu khiển khác. Bên cạnh đó cũng cần chú trọng dinh dưỡng hợp lý cho người mẹ trong thời kì có thai, nuôi con bằng sữa mẹ và theo dõi tăng trưởng của trẻ bằng biểu đồ tăng trưởng tại gia đình và dài nhằm phát hiện sớm TC-BP để xử lý kịp thời.

Với trẻ lứa tuổi học đường 6-19 tuổi: Việc thực hành bổ sung sữa (không đường) vào bữa ăn học đường đã giúp cải thiện tình trạng dinh dưỡng và chiều cao ở một số nước. Không dùng thức ăn nhanh, chiên rán nhiều dầu/mỡ. Chương trình bữa ăn học đường đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và dinh dưỡng nhằm giúp trẻ phát triển tối ưu về thể chất và tinh thần. Thức ăn dành cho trẻ cần da dạng (đạt 5 trong 8 nhóm thực phẩm), bảo đảm cung cấp đủ nguồn protein động vật và thực vật. Bữa ăn ở trường và ở nhà cần được phân phối hợp lý. dùng muối i-od với một lượng ít dưới 4 gram/ngày. Không nên ăn mặn. dùng nguồn thực phẩm sẵn có ở địa phương cho bữa ăn học đường. Uống nước lọc (nước đã đun sôi). Trẻ cần được ngủ đủ nhàng nhàng 8-10 giờ mỗi ngày.

Giải quyết TC-BP là vấn đề của toàn từng lớp, cần có sự kết hợp chém đẹp giữa gia đình (phụ huynh) với nhà trường với toàn thể xã hội bao gồm các ngành nghề: truyền thông (tăng sự hiểu biết nhận thức về nguy cơ và hậu quả của TC-BP), sinh sản (công bố chất lượng sản phẩm), kinh doanh (căng tin nhà trường hạn chế hoặc không nên bán những thực phẩm có nguy cơ TC-BP), các cơ quan đoàn thể thuộc chính phủ và phi chính phủ (xây dựng luật, kiểm soát các hoạt động theo quy định).

PGS.TS. Cao Thị Thu Hương (Viện Dinh dưỡng Quốc gia)

8 món ăn thuốc tốt cho người ù tai, giảm thính lực

Khi cơ thể bị lão hóa thì nguyên khí của thận và các tạng phủ khác suy tổn làm ảnh hưởng đến chức năng phát hiện, phân tích, tiếp nhận và phản chiếu sức nghe âm thanh của tai (giảm thính lực, ù tai, điếc tai...). Để phục hồi chức năng của tai, có thể dùng một số món ăn thuốc sau:

Bài 1 - Cháo não cá chép: 30 - 60g não cá chép (mổ đầu cá lấy não), gạo tẻ 60g vo sạch cùng nấu thành cháo, thêm gia vị, ăn khi đói. Dùng tốt cho người cao tuổi ù tai điếc tai.

Cháo kỷ tử tốt cho người bị đau lưng, tê bại hai chân, đau đầu, ù tai hoa mắt chóng mặt.

Bài 2 - Cháo gạo nếp thận lợn: thận lợn 1 bộ, đảng sâm 15g, phòng phong 15g, gạo tẻ 100g. Thận lợn làm sạch thái lát để sẵn cùng với hành hoa, hẹ tươi lượng phù hợp. Đảng sâm, phòng phong sắc lấy nước bỏ bã, cho gạo vo sạch và thận lợn vào nấu cháo. Khi cháo chín nhừ, cho thêm hành hẹ và gia vị vào nấu lại cho chín vừa là được. Dùng phù hợp cho người cao tuổi ù tai, điếc tai.

Bài 3 - Cháo cật lợn nhân sâm: cật (thận) lợn 1 đôi, nhân sâm tán vụn 3g, gạo tẻ 100g, củ kiệu đập vụn 10g, phòng phong tán bột 10g, hành 3 củ. Gạo tẻ vo sạch nấu cháo, khi cháo chín, đem các dược chất cho vào trong thận lợn, đặt thận lợn trong nồi cháo không khuấy động, đun nhỏ lửa cho chín nhừ, thêm hành và gia vị, ăn khi đói. Dùng rất tốt cho người cao tuổi thở gấp mỏi mệt, đau đầu ù tai hoa mắt chóng mặt.

Bài 4 - Cháo cần tây: cần tây 200g, mơ hoặc mận ngọt 20g, gạo tẻ 60g vo sạch; cả ba thứ cùng đem nấu cháo, khi cháo chín, thêm đường phèn khuấy đều, chia ăn ngày 2 lần. liên tiếp 7 - 14 ngày. Dùng cho người cao tuổi ù tai, điếc tai, giảm thính lực do nhiễm độc các thuốc hoá chất.

Bài 5 - Cháo kỷ tử: kỷ tử 30g, gạo tẻ 100g; đường trắng hay mật lượng phù hợp. Gạo tẻ vo sạch cùng kỷ tử nấu cháo. Khi ăn, thêm đường hoặc mật lượng phù hợp. Dùng tốt cho người bị đau lưng, tê bại hai chân, đau đầu, ù tai hoa mắt chóng mặt.

Ở người cao tuổi, nguyên khí của thận và các tạng phủ khác suy tổn làm ảnh hưởng đến sức nghe âm thanh của tai (giảm thính lực, ù tai, điếc tai …).

Bài 6 - Cháo sơn thù: sơn thù du 20g, gạo tẻ 100g vo sạch. Hai thứ nấu cháo, khi cháo chín nhừ, thêm đường trắng vừa ăn. Dùng cho người bị ù tai hoa mắt chóng mặt, di tinh di niệu, tự hãn.

Bài 7 - Thận lợn hầm bổ cốt chi: thận lợn 1 cái, bổ cốt chỉ 10g. Cả hai thứ cho vào nồi hầm chín, thêm muối, gia vị ăn. ăn nhập cho người thận hư, đau lưng, ù tai, điếc tai.

Bài 8 - Canh thận lợn: thận lợn 1 đôi, trần bì 2g, xuyên tiêu 30 hạt. Thận lợn bóc màng rửa sạch thái lát, trần bì tán mịn, xuyên tiêu đập vụn. Cho các vị vào nồi, đổ nước vừa đủ nấu canh, thêm gia vị. Ăn khi đói. Dùng tốt cho người ù tai điếc tai.

danh y Thảo Nguyên

Vẫn còn 27 tỉnh chưa có hệ thống cấp cứu trước viện

Hội nghị tăng cường năng lực mạng lưới nhà nước cấp cứu trước viện do Bộ Y tế tổ chức đã được diễn ra điều ngày 19/11 tại Hà Nội với chủ trì của PGS.TS Nguyễn Thị Kim Tiến- Bộ trưởng Bộ Y tế, Trưởng Ban bảo vệ coi sóc sức khoẻ cán bộ Trung ương

Gần 400 đại biểu đến từ các Sở Y tế, các bệnh viện Trung ương, bệnh viện đa khoa tỉnh, tỉnh thành, các trung tâm cấp cứu 115, bệnh viện bộ, ngành cùng các chuyên gia quốc tế… đã tham dự Hội nghị. Hội nghị là dịp để các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm và đưa ra các giải pháp nhằm tăng cường màng lưới quốc gia cấp cứu trước viện.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu tại hội nghị

Gia tăng ca đột quỵ, tai nạn liên lạc... đòi hỏi hệ thống cấp cứu trước viện cần được nâng cao

Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhấn mạnh, cấp cứu trước viện là hoạt động không thể thiếu và có ý nghĩa quan yếu trong hệ thống cấp cứu, nâng cao khả năng và cơ hội sống cho người bệnh cấp cứu.

Tại Việt Nam, hoạt động cấp cứu ngoại viện hiện có sự tham dự của nhiều thành phần bao gồm các trọng điểm vận tải cấp cứu 115, tổ vận tải cấp cứu ngoại viện của các cơ sở y tế công lập và cơ sở vận chuyển cấp cứu ngoài công lập... Việc đa dạng hóa các loại hình cung ứng dịch vụ cấp cứu ngoại viện đã góp phần đáp ứng nhu cầu càng ngày càng tăng của người dân. Dịch vụ cấp cứu ngoại viện hay còn được gọi là dịch vụ cứu thương (Emergency Medical Service-EMS) là một trong nhóm những dịch vụ y tế khẩn nhằm chũm giảm thiểu những tổn thất về tính mạng và sức khỏe.

“Hiện tại, mô hình bệnh tật gia tăng các ca đột quỵ, tai nạn liên lạc, tai nạn thương tích và các tình huống khẩn khác đòi hỏi hệ thống cấp cứu trước viện cần được nâng cao đáp ứng nhu cầu”- Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nói

Khái niệm cấp cứu ngoại viện được phát triển nhằm thay thế cho khái niệm dịch vụ chuyển vận cứu thương thường ngày chỉ làm nhiệm vụ đưa bệnh nhân đến các bệnh viện. Các dịch vụ cấp cứu cấp cứu ngoại viện bao gồm: chăm chút cấp cứu y tế ngoại viện ngoại trừ sơ cấp cứu ban sơ; các dịch vụ chuyển vận bằng xe cứu thương (chuyên chở bệnh nhân tới cơ sở điều trị hoặc chuyển vận bệnh nhân không thể chuyển di được tới các dịch vụ y tế).

Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động này, việc tuân thủ các quy định đặc biệt là của cơ sở ngoài công lập vẫn chưa thực hiện đầy đủ nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, để quản lý hoạt động cấp cứu ngoại viện, năm 2008, Bộ Y tế đã ban hành Quy chế cấp cứu, hồi sức và chống độc. (Quyết định 01/2008/QĐ-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế). Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng đã ban hành các quy định về tiêu chuẩn của xe cứu thương và tiêu chuẩn thuốc, trang thiết bị… trên xe cứu thương để đảm bảo điều kiện hoạt động cho kíp cấp cứu ngoại viện và xe cứu thương hoạt động.

Hà Nội có 8 triệu dân nhưng cấp cứu 115 của thị thành chỉ có 22 xe cứu thương

Bộ trưởng cho rằng một số yếu tố quan trọng khác của hệ thống cấp cứu ngoại viện như nhân công, hệ thống kết nối thông báo, quy trình chuyên môn, gói dịch vụ kỹ thuật cấp cứu và chất lượng cấp cứu ban đầu vẫn cần được rà soát và bổ sung những quy định, tiêu chuẩn cụ thể.

“Trong bối cảnh công tác cấp cứu ngoại viện ngày càng được từng lớp hóa, nhiều mô hình hoạt động khác nhau ra đời, chúng ta cần có định hướng và quy định phù hợp để quản lý hiệu quả các hoạt động cấp cứu ngoại viện của các đơn vị cung ứng dịch vụ”- Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh

Phát triển mạng lưới cấp cứu ngoại viện giúp bệnh nhân có khả năng tiếp cận được chăm chút y tế kịp thời

Theo Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Lương Ngọc Khuê, hiện mới có 11 tỉnh có trọng tâm cấp cứu 115 công lập, 18 bệnh viện đa khoa tỉnh có tổ cấp cứu 115, 7 tỉnh có trọng điểm cấp cứu tư nhân 115. Cả nước còn 27 tỉnh chưa có hệ thống cấp cứu trước viện. Trong 9 tháng đầu năm 2019, các sở y tế và 26 bệnh viện trung ương, bệnh viện ngành đã khám cấp cứu do tai nạn giao thông cho gần 353.000 lượt người, chuyển vận trên 41.000 lượt bệnh nhân đến bệnh viện...

Tuy nhiên, công tác cấp cứu ngoại viện vẫn gặp nhiều khó khăn do nhiều tỉnh, thị thành, nhiều khu vực, địa bàn còn trắng về dịch vụ cấp cứu trước viện. Ở khu vực thành thị, mật độ liên lạc cao, khó vận tải. Ở khu vực nông thôn, khó tiếp cận dịch vụ do ở cách xa trọng tâm cấp cứu dẫn đến khó đảm bảo thời kì vàng trong cấp cứu trước viện.

“Kinh nghiệm nhiều nước cho thấy, việc phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện có vai trò quan trọng giúp giảm thiểu nguy cơ tử vong và giảm mức độ thương tật cho người bệnh, đặc biệt đối với các trường hợp nguy nan, từ đó giảm gánh nặng bệnh tật và tài chính cho mỗi cá nhân, gia đình và tầng lớp. Phát triển hệ thống màng lưới cấp cứu ngoại viện cũng giúp bệnh nhân có khả năng tiếp cận được chăm nom y tế kịp thời và hợp hơn”- Cục trưởng Lương Ngọc Khuê nói

Các đại biểu tham dự Hội nghị tăng cường năng lực màng lưới nhà nước cấp cứu trước viện

Tại hội thảo, các đại biểu đề nghị cần có mã ngành đào tạo riêng cho chuyên ngành cấp cứu trước viện và cấp chứng chỉ hành nghề; tăng cường các trạm cấp cứu hạp với số dân và địa bàn;tăng cường trang thiết bị và các xe vận chuyển cấp cưu đạt chuẩn. hiện thời, hầu hết thầy thuốc không muốn làm thuê tác vận chuyển cấp cứu; có đơn vị vận tải cấp cứu do thiếu trầm trọng nhân công nên đã huy động cả y sĩ tham gia cấp cứu, kê đơn, không đúng với quy định chuyên môn; xe cấp cứu thiếu về số lượng và chưa đạt về tiêu chuẩn.

Theo TS Nguyễn Thành, Giám đốc trọng điểm cấp cứu 115 Hà Nội cho biết, TP.Hà Nội có 8 triệu dân nhưng cấp cứu 115 của tỉnh thành chỉ có 22 xe cứu thương, trong đó 1 chiếc đã hỏng và nhiêu chiếc “sập sệ”, mỗi xe tải cấp cứu đã chạy trung bình khoảng 300.000 km. mạng lưới cấp cứu của Hà Nội mỏng nên nhiều địa điểm xa các trạn cấp cứu, không bảo đảm thời gian vàng.



Có nơi như ở thị xã Sơn Tây, nếu có yêu cầu chuyên chở cấp cứu thì cần cả tiếng đồng hồ để xe cấp cứu có thể đến nơi, không đảm bảo về thời gian vàng trong cấp cứu, đặc biệt nếu một số trường hợp như: tai nạn liên lạc hoặc bệnh lý tim mạch. Ngoài ra, nhiều trang thiết bị phục vụ cho công tác cấp cứu cũ hỏng xuống cấp; chưa có thiết bị cấp cứu nâng cao như: máy thở, máy ép tim.

thăng bình